Tôi luôn mang theo các bản phân phối Linux 'nhỏ gọn' trên móc khóa: Đây là 5 lý do bạn cũng nên làm vậy

Hệ điều hành là những phần mềm phức tạp và lớn, và điều này cũng đúng với các hệ thống Linux. May mắn thay, vẫn có rất nhiều bản phân phối Linux nhỏ có sẵn. Chúng cũng là những công cụ khá hữu ích để giữ trên các ổ USB dự phòng hoặc máy ảo. Đây là lý do tại sao.

Những bản Linux nhỏ rất thú vị để khám phá

Lý do chính mà tôi thích các bản phân phối Linux nhỏ là chúng thật sự rất thú vị để thử nghiệm. Khi máy tính vật lý là cách duy nhất để chạy Linux trên PC, có một sự kỳ diệu khi khởi động một hệ điều hành nhỏ. Ngay cả vào những năm 90 và đầu những năm 2000, Windows đã có danh tiếng như một con quái vật chậm chạp. Với việc các bản phân phối Linux dường như ngày càng nặng nề hơn, chúng giống như hệ thống đã được cài sẵn trên máy của người dùng, mà họ đang cố gắng tránh xa.

Một hệ thống Linux nhỏ dường như là một luồng không khí trong lành vào thời điểm đó. Các bản phân phối như Damn Small Linux, Puppy Linux và Tiny Core Linux có thể vừa vặn trên một đĩa CD-R. Tom's Root Boot nổi tiếng có thể chạy trên một đĩa mềm. Khi đĩa mềm và CD-R dần không còn được sử dụng, nhiều bản phân phối có thể vừa vặn trên một ổ USB. Bạn có thể chạy nhiều bản phân phối trên cùng một ổ USB với Ventoy.

Có điều gì đó thật thú vị khi sử dụng một thứ gì đó nhỏ gọn và linh hoạt. Tôi đã thấy một bài đăng trên một diễn đàn vài năm trước so sánh hệ điều hành VMS của Công ty Thiết bị Kỹ thuật số (Digital Equipment Corporation) với việc lái một chiếc xe tải Mack và sử dụng Linux như việc đi xe máy. Kiến trúc sư chính của VMS, Dave Cutler, đã rời DEC để gia nhập Microsoft, nơi ông dẫn dắt Windows NT. NT có tiếng tăm tương tự như một hệ điều hành đáng tin cậy nhưng cồng kềnh.

Các bản phân phối Linux nhỏ có thể hữu ích trong trường hợp khẩn cấp

Mặc dù các bản phân phối tối giản có thể vui khi thử nghiệm, phần lớn giá trị của chúng đến từ khả năng làm phương tiện cứu hộ. Nếu hệ điều hành chính của bạn không khởi động được, nếu bạn đã cài đặt các công cụ khôi phục trên bản phân phối mà bạn đã cài trên USB của mình, bạn có thể thử sửa chữa hệ thống của mình.

SystemRescue là một bản phân phối được thiết kế cho mục đích này. Nó đi kèm với một số công cụ quản lý đĩa phổ biến để sửa chữa ổ khởi động của bạn. Bạn không cần phải là người dùng Linux để sử dụng nó. Có các tiện ích để đặt lại mật khẩu quản trị Windows. Điều này có thể hữu ích nếu bạn vô tình quên mật khẩu hoặc cần truy cập vào một máy tính được tặng.

Nếu ổ đĩa không thể lưu, bạn vẫn có thể sử dụng một bản phân phối tối giản để cứu dữ liệu càng nhiều càng tốt bằng cách sao chép nó sang ổ đĩa khác được kết nối, chẳng hạn như một ổ USB khác, ổ cứng ngoài hoặc SSD.

Nếu bạn cài đặt một bản Linux có khả năng khởi động lên USB dự phòng để sử dụng như hệ điều hành cứu hộ, hãy đảm bảo nó hoạt động bằng cách khởi động thử định kỳ.

Hoài niệm về những ngày đầu của Linux

Đối với tôi, phần lớn sức hấp dẫn của các bản phân phối Linux nhỏ là vì yếu tố hoài niệm. Như tôi đã đề cập trước đây, khi Linux lần đầu xuất hiện, hầu hết các bản phân phối đều tối giản, chủ yếu vì không có nhiều phần mềm được viết riêng cho Linux. Nhiều tiện ích ban đầu đã được chuyển từ dự án GNU, đó là một trong những lý do tại sao những người ủng hộ GNU khăng khăng gọi Linux là "GNU/Linux."

Khi Linux mới xuất hiện, hệ điều hành chính là MS-DOS. Windows 3.x đang trở thành một môi trường hoạt động phổ biến, nhưng hầu hết các trò chơi chỉ chạy ở chế độ DOS trong nửa đầu thập niên 90. Do đó, chế độ văn bản là cách chính mà tôi tương tác với máy tính. Vì hầu hết các bản phân phối Linux nhỏ cũng chủ yếu chạy trong chế một lệnh (console), nên chúng gợi lên nhiều kỷ niệm cá nhân. Tôi có thể sử dụng FreeDOS vì nó vẫn được phát hành các phiên bản mới. Tôi cũng nghĩ đó là một dự án thú vị để trải nghiệm, nhưng có lẽ tôi đã quá quen với sức mạnh của dòng lệnh Unix và Linux để thực sự cảm thấy thoải mái trong DOS ngoài một lần hồi tưởng hoài niệm.

Các bản phân phối Linux nhỏ tạo ra sự cân bằng giữa cảm giác hoài cổ và tính hữu ích thực sự. Chúng tái hiện nhiều cảm giác khi sử dụng MS-DOS trên một máy tính nhưng vẫn có thể được sử dụng trong các mục đích hiện đại, bao gồm phục hồi hệ thống.

Các phiên bản Linux nhỏ chạy rất tốt trên máy ảo

Máy ảo rất tuyệt để thử các bản phân phối Linux mới. Tôi không cần phải chia lại phân vùng ổ đĩa hay tìm một USB dự phòng. Tôi chỉ cần tạo một máy ảo mới trong VirtualBox, vì nó đã hỗ trợ nhiều loại bản phân phối Linux khác nhau. Nếu không được hỗ trợ chính thức, nó vẫn có khả năng hoạt động.

Các bản phân phối nhỏ rất tuyệt để chạy trong máy ảo vì tôi phải chú ý nhiều hơn đến các giới hạn tài nguyên cho máy khách. Vì hầu hết các hệ thống này đều rất nhỏ, chúng sẽ không làm chậm hệ điều hành chính quá nhiều.

Các bản phân phối tối giản rất phù hợp để hồi sinh phần cứng cũ

Những bản phân phối nhỏ này, vì được thiết kế cho phần cứng hạn chế tài nguyên, rất thích hợp để tận dụng các máy tính cũ mà có thể không nhận được cập nhật hệ điều hành từ Microsoft hoặc Apple. Trong bối cảnh kinh tế không chắc chắn, bạn có thể sẽ phải chờ để nâng cấp máy của mình, đặc biệt là khi RAM hiện nay đắt đỏ. Với một bản phân phối nhỏ, bạn có thể duy trì máy hoạt động miễn là phần cứng còn. Điều này có thể giúp bạn tiết kiệm một khoản tiền đáng kể. Nó cũng là một sở thích thú vị, tương tự như việc phục hồi những chiếc xe cũ.